Nowe regulacje mają na celu uzyskanie wysokiego poziomu ochrony zdrowia konsumentów i zagwarantowanie im prawa do informacji poprzez zapewnienie odpowiedniego informowania konsumentów na temat spożywanej przez nich żywności. Przepisy te mają zastosowanie do podmiotów działających na rynku spożywczym na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego, na których ich działania dotyczą przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, i mają zastosowanie do wszelkich środków spożywczych przeznaczonych dla konsumenta finalnego, w tym do środków spożywczych dostarczanych przez zakłady żywienia zbiorowego i do środków spożywczych przeznaczonych do dostarczenia do zakładów żywienia zbiorowego.

[Ogólne wymogi dotyczące informacji na temat żywności]

Zgodnie z nowymi przepisami, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd co do wskazanych w rozporządzeniu kwestii, m.in. charakteru, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod produkcji i wytwarzania, a przekazywane informacje muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta.

[Parametry napisów na etykietach]

Nowe przepisy szczegółowo opisują parametry czcionki wykorzystywanej na etykietach środków spożywczych. Zgodnie z rozporządzeniem, obowiązkowe informacje na temat żywności muszą być umieszczone w widocznym miejscu w taki sposób, aby były dobrze widoczne, wyraźnie czytelne oraz, w stosownych przypadkach, nieusuwalne. Nie mogą one być w żaden sposób ukryte, zasłonięte, pomniejszone ani przerwane jakimikolwiek innymi nadrukami, ilustracjami czy innym materiałem. Minimalny rozmiar czcionki w „wysokości x” określonej w rozporządzeniu ustalony został na poziomie 1,2 mm, natomiast w przypadku opakowań, których największa powierzchnia ma pole mniejsze niż 80 cm2 – na poziomie 0,9 mm.

[Substancje i produkty powodujące alergie lub reakcje nietolerancji]

Nowe regulacje nakładają obowiązek specjalnego wyróżniania substancji lub produktów powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, wymienionych w załączniku II do rozporządzenia - poprzez podkreślanie ich w wykazie składników za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego je od reszty wykazu składników, np. za pomocą czcionki, stylu lub koloru tła. W przypadku opakowań lub pojemników na żywność o największej powierzchni mniejszej niż 10 cm2, a więc gdy nie ma obowiązku zamieszczania wykazu składników – obowiązkowe jest wskazanie substancji powodujących alergie lub reakcje nietolerancji poprzez zamieszczenie słowa „zawiera” i dodanie nazwy takiej substancji. Warto zaznaczyć, że w przypadku żywności niepakowanej, informacja o takich substancjach powinna być podana konsumentowi przez sprzedawcę poprzez umieszczenie jej na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego lub przedstawienie jej w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom.

[Kraj lub miejsce pochodzenia]

Nowe prawo znakowania żywności przewiduje także szczegółowe wytyczne dotyczące informowania o kraju lub miejsca pochodzenia żywności. Jego wskazanie będzie niezbędne w przypadku gdy zaniechanie tego mogłoby wprowadzać w błąd konsumenta co do rzeczywistego kraju lub miejsca pochodzenia środka spożywczego, w szczególności gdyby informacje towarzyszące środkowi spożywczemu lub etykieta jako całość mogły sugerować, że dany środek spożywczy pochodzi z innego kraju lub miejsca. Informacje te będzie trzeba podawać również w sytuacji, gdy podany kraj lub miejsce pochodzenia danego środka spożywczego będzie inne niż kraj lub miejsce pochodzenia jego podstawowego składnika.

[Napoje alkoholowe]

Zgodnie z rozporządzeniem, w przypadku napojów o zawartości alkoholu wyższej niż 1,2% objętościowo, nie będzie konieczne zamieszczanie wykazu składników i informacji o wartości odżywczej. Komisja Europejska ma jednak obowiązek przygotowania do 13 grudnia 2014 r. sprawozdania, w którym określi, czy napoje alkoholowe powinny w przyszłości być objęte obowiązkiem podawania informacji na temat wartości energetycznej. Komisja rozważy również potrzebę zaproponowania oficjalnej definicji tzw. alkopopów – a więc drinków alkoholowych.

[Informacje dobrowolne]

Nowe rozporządzenie przewiduje również wytyczne dotyczące informacji dobrowolnych, tj. takich, które są zamieszczone mimo braku takiego obowiązku. Informacje te nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd, nie mogą być niejednoznaczne ani dezorientować konsumenta oraz muszą być, w stosownych przypadkach, oparte na odpowiednich danych naukowych.

[Inne wymagania dotyczące znakowania żywności]

Rozporządzenie zawiera także szereg innych uregulowań, które odbiegają od dotychczasowych przepisów. Istotnym novum jest m.in. obowiązek wskazania konkretnej rośliny, z którego pochodzą oleje lub tłuszcze roślinne, czy obowiązek zamieszczania informacji „z połączonych kawałków mięsa” lub „z połączonych kawałków ryby” w przypadku produktów, które mogą sprawiać wrażenie, że stanowią jeden kawałek mięsa lub ryby.

[Podsumowanie]

Wskazane powyżej regulacje stanowią jedynie część wprowadzonych zmian. Nowe rozporządzenie, obok rozporządzenia w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych, stanowi kompleksową regulację dotyczącą znakowania żywności. Nowe przepisy stosowane będą od 13 grudnia 2014 r., ale środki spożywcze wprowadzone na rynek lub opatrzone etykietą przed tym dniem – które nie spełniają wymogów rozporządzenia – mogą pozostawać w obrocie do czasu wyczerpania zapasów tych środków. Nowe rozporządzenie zawiera również szereg przepisów dotyczących informowania o wartości odżywczej, jednak te postanowienia stosowane będą dopiero od dnia 13 grudnia 2016 r.