Do niedawna linia orzecznicza sądów administracyjnych była w przeważającej części korzystna dla podatników i wynikało z niej, że w przypadku śmierci jednego z małżonków nie dochodzi do nabycia połowy nieruchomości po zmarłym małżonku, bowiem wspólność małżeńska jest niepodzielna (i jeśli minęło przynajmniej pięć lat od roku, w którym małżonkowie nabyli nieruchomość, to sprzedaż takiej nieruchomości po śmierci małżonka nie była obciążona podatkiem dochodowym).

Niestety linię interpretacyjną, niekorzystną dla podatników, wzbogacił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem ze stycznia 2016 r. W świetle tego stanowiska NSA, wdowiec/wdowa musi odczekać ze sprzedażą nieruchomości kolejne pięć lat od śmierci małżonka by uniknąć zapłaty podatku dochodowego od sprzedaży części należącej do zmarłego (co ciekawe gdyby małżonkowie zdecydowali się na zbycie nieruchomości za życia obydwu małżonków, podatek dochodowy nie należałby się fiskusowi).

Wyrok ten dotyka istotnych kwestii dotyczących opodatkowania odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od śmierci jednego z małżonków.

NSA uznał, że za datę nabycia nieruchomości należy przyjąć datę śmierci małżonka (w części wynikającej ze spadkobrania), nawet w sytuacji gdy owa nieruchomość stanowiła element majątku wspólnego małżonków.

Takie stanowisko – jeżeli zacznie się utrwalać w linii orzeczniczej sądów administracyjnych – wywoła niekorzystne skutki podatkowe i to nie tylko w odniesieniu do przyszłych transakcji zbycia nieruchomości, ale może również generować ryzyko dla transakcji już dokonanych.

Powyższe pokazuje, że linia orzecznicza jest niestała i gdy życie stawia nas w sytuacji jak wyżej opisana warto wystąpić do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej celem potwierdzenia prawidłowości planowanych działań. Alternatywnie należy rozważyć takie ułożenie działań, które pozwoli ryzyko to wyeliminować.

Sprawy dotyczące zbycia nieruchomości z uwagi na swoją specyfikę są indywidualne i przy każdej transakcji dotyczącej nieruchomości warto zastanowić nad tym jakie skutki podatkowe mogą się pojawić, a jakich – przy odpowiednim planowaniu podatkowym - można uniknąć.

AUTOR:  Michał Krysik