Organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (OZZ) pobierają opłaty za reemisję i reprografię utworów. Pobrane opłaty, po dokonaniu odpowiednich potrąceń, są przez OZZ rozdzielane między twórców i artystów.

O ile w zakresie opodatkowania podatkiem VAT opłat za reemisję linia orzecznicza prezentowana przez NSA wydaje się być spójna, o tyle opłaty reprograficzne dostarczają sądom wielu problemów.

Opłata reprograficzna jest opłatą uiszczaną obowiązkowo przez np. producentów i importerów sprzętu, urządzeń umożliwiających zwielokrotnianie utworów oraz przedsiębiorców zajmujących się działalnością reprograficzną. Wpływy z tych opłat są dzielone przez OZZ i przekazywane na rzecz twórców, wydawców i im podobnych podmiotów.

Jak pokazała praktyka, szczególnie problematyczne są opłaty reprograficzne pod kątem opodatkowania ich podatkiem VAT. Pojawiło się bowiem pytanie czy wpłaty z tytułu opłat reprograficznych otrzymywane od OZZ są dla twórców i wydawców wynagrodzeniem za usługę i czy w związku z tym powinny podlegać VAT.

Artyści przekonują, że opłaty reprograficzne mają zupełnie inny charakter niż opłaty za reemisję. W ich ocenie opłata reprograficzna ma rekompensować potencjalną możliwość kopiowania utworów i w związku z tym opłaty reprograficzne nie mogą być utożsamiane z wynagrodzeniami autorskimi za konkretną eksploatację dzieła, a w efekcie nie ma uzasadnienia by przyjąć, że podlegają opodatkowaniu VAT.

Na przestrzeni ostatnich lat na wokandę Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) wielokrotnie trafiało zagadnienie opodatkowania podatkiem VAT opłat reprograficznych.

Niestety różne składy NSA wydawały rozbieżne rozstrzygnięcia.

NSA raz prezentował stanowisko, że opłaty te powinny być opodatkowane VAT, innym razem, że należności takie nie są wynagrodzeniem za jakąkolwiek usługę i w rezultacie pozostają poza zakresem opodatkowania tym podatkiem.

Z uwagi na rozbieżne stanowiska prezentowane przez NSA, kolejny skład NSA postanowieniem z grudnia 2014 r. zwrócił się o rozstrzygnięcie tego problemu przez poszerzony, siedmioosobowy skład NSA.

Niestety, NSA w poszerzonym składzie nie rozwiał wątpliwości i postanowieniem z dnia 12 października 2015 r. skierował w tym zakresie pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

W konsekwencji czeka nas kolejna odsłona toczącego się od kilku lat sporu dotyczącego opodatkowania podatkiem od towarów i usług opłat pobieranych przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (OZZ).

Na rozstrzygnięcie TSUE przyjdzie nam wprawdzie jeszcze poczekać, ale miejmy nadzieje, że wyczekiwane stanowisko będzie jednoznaczne i nie pozostawi dalszych wątpliwości w tym zakresie.

 

Autor: Michał Krysik