Do naczelnych zasad prawa upadłościowego, kształtujących skutki ogłoszenia upadłości
i prowadzenie postępowania upadłościowego wobec upadłego przedsiębiorcy, należą
m.in.: zasada optymalizacji postępowania – postępowanie uregulowane ustawą należy prowadzić tak, aby roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu oraz zasada zachowania przedsiębiorstwa dłużnika – jeśli racjonalne względy na to pozwolą, dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika powinno być zachowane.

Realizacji tych dyrektyw służy nowa instytucja prawa upadłościowego – przygotowana likwidacja.

Już na etapie zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości, dłużnik lub wierzyciel może do tegoż wniosku dołączyć drugi - o zatwierdzenie warunków sprzedaży przedsiębiorstwa dłużnika (zorganizowanej części przedsiębiorstwa lub składników majątkowych stanowiących znaczną część przedsiębiorstwa).

Istotą tej regulacji jest stworzenie możliwości (i) zachowania ciągłości działania przedsiębiorstwa dłużnika, (ii) uzyskanie szybkiej korzyści ze sprzedaży funkcjonującego przedsiębiorstwa, (iii) uniknięcie kosztów długotrwałego postępowania upadłościowego prowadzonego w trybie likwidacji poszczególnych składników majątkowych dłużnika wchodzących w skład masy upadłości.

Do wniosku załącza się opis i oszacowanie składników objętych wnioskiem sporządzony przez biegłego sądowego oraz warunki sprzedaży zawierające co najmniej wskazanie ceny oraz nabywcy. Warunki sprzedaży mogą być określone w złożonym projekcie umowy, która ma być zawarta przez syndyka. Wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży może przewidywać wydanie przedsiębiorstwa nabywcy z dniem ogłoszenia upadłości dłużnika. W takim przypadku do wniosku dołącza się dowód wpłaty pełnej ceny na rachunek depozytowy sądu.

Sąd uwzględnia wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży, jeżeli cena jest wyższa niż kwota możliwa do uzyskania w postępowaniu upadłościowym przy likwidacji na zasadach ogólnych, pomniejszona o koszty postępowania, które należałoby ponieść w związku z likwidacją w takim trybie. Sąd może uwzględnić wniosek, jeżeli cena jest zbliżona do kwoty możliwej do uzyskania w postępowaniu upadłościowym przy likwidacji na zasadach ogólnych, pomniejszonej o koszty postępowania, które należałoby ponieść w związku z likwidacją w takim trybie, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny lub możliwość zachowania przedsiębiorstwa dłużnika.

Uwzględniając wniosek sąd w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości zatwierdza warunki sprzedaży, określając co najmniej cenę oraz nabywcę. W terminie trzydziestu dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia, syndyk zawiera umowę sprzedaży na warunkach określonych w postanowieniu sądu. Zawarcie umowy sprzedaży może nastąpić wyłącznie po wpłaceniu przez nabywcę całej ceny do masy upadłości lub po wydaniu syndykowi ceny złożonej wcześniej do depozytu.

Sprzedaż dokonana w postępowaniu upadłościowym ma skutki sprzedaży egzekucyjnej, tj. w stanie wolnym od obciążeń. Na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego przechodzą również zasadniczo wszelkie koncesje, zezwolenia, licencje i ulgi, które zostały udzielone upadłemu.

Wydanie przedsiębiorstwa nabywcy może nastąpić niezwłocznie po wydaniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości, pod warunkiem dokonania uprzednio wpłaty pełnej ceny na rachunek depozytowy sądu i dołączenia do wniosku o zatwierdzenie warunków sprzedaży dowodu tej wpłaty. Wydanie następuje bezpośrednio do rąk nabywcy przy udziale syndyka. Jednakże, do czasu uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego warunki sprzedaży i zawarcia umowy sprzedaży, nabywca zarządza nabytym majątkiem w granicach zwykłego zarządu na własne ryzyko i odpowiedzialność.

W terminie przewidzianym na zawarcie umowy sprzedaży syndyk może złożyć wniosek do sądu o uchylenie lub zmianę postanowienia zatwierdzającego warunki sprzedaży, jeżeli po wydaniu postanowienia zmieniły się lub zostały ujawnione okoliczności mające istotny wpływ na wartość składnika majątkowego będącego przedmiotem sprzedaży.

Bartosz Nowicki

„Elementarz Prawa Upadłościowego” to nowa stała pozycja w naszym newsletterze. Już dziś zapraszamy do lektury kolejnych haseł, które co miesiąc będzie Państwu przybliżał Bartosz Nowicki.