Na przestrzeni ostatnich lat wiele podmiotów z branży usług reklamowych prowadziło spory z Ministrem Finansów w zakresie opodatkowania podatkiem VAT usług organizacji akcji marketingowych połączonych z nabyciem i wydaniem nagród, np. w ramach organizowanych konkursów, jak również możliwości wystawienia na swoich klientów faktury dokumentującej świadczenie kompleksowej usługi marketingowej polegającej na organizacji akcji marketingowej.

Na dzień sporządzania niniejszej informacji, można uznać, że linia interpretacyjna zarówno wojewódzkich sądów administracyjnych jak i Naczelnego Sadu Administracyjnego jest już ugruntowana.

Sądy, bezpośrednio powołując się na wyrok Trybunały Sprawiedliwości Unii Europejskiej  w sprawie C-53/09 Loyalty Management i C-55/09 Baxi Group, uznają, że w schemacie gdzie agencja nabywa nagrody i wydaje laureatom, a wartość nagród wlicza następnie do usługi marketingowej świadczonej na rzecz swojego klienta - nie mamy do czynienia z jedną kompleksową usługą, ale z co najmniej dwiema odrębnymi czynnościami: jedna – to usługa marketingowa wyświadczona na rzecz klienta agencji, a druga – to dostawa towarów (nagród) na rzecz laureatów. W tym drugim przypadku sądy przyjmują, że dostawa ta ma charakter odpłatny, z uwagi na wynagrodzenie płacone przez klienta agencji.

W tym miejscu pojawiają się kolejne wątpliwości - w jaki sposób udokumentować taką dostawę?

Czy prawidłowym jest wystawienie faktury VAT na rzecz klienta agencji z tytułu dostawy towarów – przyjmując, że dochodzi do dostawy towarów pomiędzy agencją a klientem?

Czy też dostawa ma miejsce między agencją a laureatami (najczęściej osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej), a klient jedynie płaci wynagrodzenie jako osoba trzecia, w konsekwencji czego należy wziąć pod uwagę konieczność dokumentowania takiego wydania przy pomocy kasy rejestrującej?

Zagadnienie jest przedmiotem zapytań do Ministra Finansów, niestety linia interpretacyjna nie jest jednolita.

Wystarczy przywołać przykładowo na interpretację z dnia 29 grudnia 2014 r., gdzie Minister Finansów wskazał, że agencja dokonuje odpłatnej dostawy towarów i świadczenia usług, czyli czynności podlegających opodatkowaniu VAT na rzecz swoich kontrahentów. Minister uznał, że to kontrahent który zamawia usługę decyduje, które towary stanowić mają nagrody w planowanym programie (nagrody nabywane przez agencję). Minister potwierdził stanowisko wnioskodawcy, w świetle którego wnioskodawca przenosi następnie odpłatnie własność towarów (w sensie ekonomicznym i prawnym) na kontrahenta, który mimo braku fizycznego władztwa nad towarem, nabywa pełne prawo do rozporządzania nimi jak właściciel (Minister uznał, że to kontrahent agencji może decydować o sposobie zadysponowania towarami i poprzez określenie warunków regulaminu, decyduje kto i w następstwie jakich okoliczności będzie finalnym odbiorcą nagród). 

W rezultacie Minister przyznał, że agencja dokonuje odpłatnej dostawy towarów i powinna wystawić fakturę na rzecz kontrahenta zamawiającego usługę obsługi programów lojalnościowych, np. umieszczając na jednej fakturze dwa typy sprzedaży, tj. świadczenie usługi marketingowej oraz dostawę towarów jako wartość wydanych nagród, w taki sposób, aby zapisy na fakturze były jednoznaczne i aby nie było żadnych wątpliwości, jakie konkretnie kwoty podatku (pozycje na fakturze) dotyczą usługi marketingowej a jakie dotyczą przekazanych nagród.

Z drugiej zaś strony, ten sam organ w interpretacji z dnia 14 kwietnia 2015 r. zaprezentował już zgoła odmienne stanowisko wskazując, że nie jest możliwe umieszczenie na jednej fakturze dla kontrahenta agencji  obu typów sprzedaży, tj. świadczenia usługi reklamowo/marketingowej oraz wartości nagród wydanych uczestnikom konkursów. Minister stanął na stanowisku, że agencja zobowiązana jest do wystawienia faktury na rzecz kontrahenta dokumentującej tylko świadczenie usługi reklamowo/marketingowej. Tym razem w ocenie Ministra w żadnym momencie towary nie są przedmiotem dostawy na rzecz kontrahenta, gdyż od momentu ich nabycia do momentu przekazania uczestnikom ich właścicielem jest agencja, a dostawa towarów odbywa się wyłącznie pomiędzy agencją a uczestnikiem konkursów (a kontrahent jest wyłącznie podmiotem dokonującym płatności za towary przekazywane przez agencję uczestnikom konkursów).

W rezultacie takiego stanowiska przekazanie środków pieniężnych na pokrycie wydatków związanych z nabyciem towarów przeznaczonych na nagrody nie powinno być udokumentowane przez agencję za pomocą faktury VAT.

Minister zaprezentował stanowisko, w świetle którego w takim przypadku dochodzi do odpłatnej dostawy towarów pomiędzy agencją a laureatami, a przesłanka dotycząca odpłatności tej czynności jest spełniona, bowiem koszty nabycia nagród konkursowych pokrywane są przez kontrahenta agencji (zapłaty za towary nie dokonuje ich nabywca rozumiany jako uczestnik konkursu, lecz kontrahent agencji). Zdaniem Ministra Finansów skutkuje to tym ,że w celu udokumentowania tych czynności agencja zobowiązana jest do wystawienia faktur VAT na rzecz uczestników konkursów będących podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą, a w przypadku dostaw nagród osobom fizycznym nieprowadzącym działalności, agencja ma obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Minister uważa, że fakt zapłaty przez osobę inną niż nabywca nie zmienia tego, że nastąpiła odpłatna dostawa towarów na rzecz laureatów.

W konsekwencji linii interpretacyjnej prezentowanej przez sądy administracyjne, uznając, że agencje reklamowe świadczą usługę reklamową jak również dokonują odpłatnej dostawy towarów, istotnym jest ustalenie w jaki sposób agencja powinna prawidłowo udokumentować wydanie nagród/dostawę towarów, tj. czy agencja zobowiązana jest udokumentować dokonaną dostawę na rzecz klienta czy też laureata?

Mając na uwadze niejednolite stanowisko prezentowane przez Ministra Finansów w wydawanych interpretacjach, niezależnie od stosowanego przez Państwa sposobu rozliczeń z klientami w zakresie nagród, w naszej ocenie warto wystąpić z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej co do sposobu dokumentowania dokonywanych dostaw.

AUTOR: Michał Krysik