Nie inaczej jest z początkiem roku 2019. Tym razem legislator zmusił podatników do zadania sobie nieco więcej trudu, bowiem zmiany, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 stycznia 2019 r. nie zostały wprowadzone jednym aktem prawnym zmieniającym poszczególne ustawy podatkowe, lecz kilkoma, które były przyjmowane w trakcie 2018 r.

Oczywiście, nie sposób przedstawić je wszystkie, dlatego wskażemy hasłowo wybranych kilka z nich. Jeżeli w zakresie którejkolwiek z nich potrzebowalibyście Państwo dodatkowego wyjaśnienia czy pomocy, zgłaszamy swoją gotowość.

Co się zmieni z nowym rokiem

Regułą ostatnich lat jest zaostrzanie przepisów podatkowych i wprowadzanie dodatkowych obciążeń fiskalnych. W puli zmian wprowadzanych od stycznia 2019 r. takich zmian również nie zabrakło, gdzie w szczególności należy wskazać na:

  •   wprowadzenie exit tax
  •   wprowadzenie daniny solidarnościowej dla dobrze [PA1] [KM2] zarabiających przedsiębiorców płacących PIT (4% nadwyżki od dochodów     przekraczających 1 mln zł)
  •   wprowadzenie obowiązku informowania o schematach podatkowych
  •   zmiany w ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu podwójnego opodatkowania
  •   zmiany dotyczące rozliczania w kosztach podatkowych wydatków na korzystanie z samochodów osobowych

Rewolucja w podatku u źródła (withholding tax)

Daleko idące zmiany, można rzec - wręcz rewolucyjne, dotknęły obszaru związanego z podatkiem u źródła (withholding tax). Zmiany w tym zakresie odczują polskie firmy, płatnicy podatku u źródła, od wypłat na rzecz zagranicznych kontrahentów (m.in. z tytułu odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z opłat za świadczone usługi w zakresie działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, za usługi reklamowe i inne niematerialne).

Zagadnienia dotyczące podatku u źródła już w dotychczasowej formie budziły wątpliwości podmiotów-płatników (jak np. niejasności co do tego, które należności podlegają temu podatkowi, w szczególności w zakresie usług niematerialnych czy należności licencyjnych, czy też zagadnienia związane z certyfikatami rezydencji kontrahentów).

Nowe regulacje, niestety, nie ułatwią życia polskim przedsiębiorcom. Wprowadzają m.in. tzw. zasadę należytej staranności, nowy tryb poboru podatku, rozszerzenie definicji beneficial owner.

Najistotniejsza i najbardziej odczuwalna zmiana dotknęła zasad poboru podatku u źródła, w sytuacji, gdy wypłaty dla zagranicznego kontrahenta w roku podatkowym przekroczą 2 mln zł. Jeżeli limit ten zostanie przekroczony, płatnik zobowiązany będzie do poboru podatku w pełnej wysokości według stawki wynikającej z ustaw PIT/CIT (tj. z reguły 19-20%). Bez znaczenia pozostanie to, czy przysługuje mu możliwość zastosowania stawki obniżonej, zwolnienia lub niepobrania podatku (w oparciu o umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania czy też przepisy krajowe).

Powyższe zmiany - w zależności od treści zawartych przez płatników umów i wskazanych zasad wypłaty należności - mogą prowadzić do dodatkowych, istotnych obciążeń dla płatników. Znając praktyki rynkowe, istnieje uzasadniona obawa, że ciężar ekonomiczny tego podatku (przynajmniej na moment poboru) przerzucany będzie na polskie podmioty, tj. polskich płatników.

Furtka?

Oczywiście, nowe przepisy przewidują możliwość odzyskania zapłaconego podatku – poprzez złożenie wniosku o jego zwrot. Aczkolwiek, co do zasady, podmiotem uprawnionym do wystąpienia o taki zwrot będzie nie płatnik, a zagraniczny kontrahent. W określonych przypadkach z wnioskiem o zwrot będzie mógł również wystąpić płatnik. Będzie to jednak uwarunkowane odpowiednim uregulowaniem umownym pomiędzy płatnikiem a kontrahentem. Należy także pamiętać, że procedura składania wniosku, jak i uzyskania zwrotu, będzie niełatwa, czasochłonna i będzie wymagała zgromadzenia odpowiedniej dokumentacji.

Ustawodawca przewidział możliwość uniknięcia obowiązku odprowadzenia podatku, nawet po przekroczeniu limitu 2 mln zł – w wyniku złożenia oświadczenia przez płatnika lub przez uzyskanie opinii organu podatkowego. Złożenie oświadczenia wydaje się być prostym środkiem dla braku konieczności angażowania środków pieniężnych na podatek. Wyraźnie należy jednak wskazać, że ustawodawca ze złożeniem oświadczenia wiąże bardzo szeroki zakres odpowiedzialności – m.in. karnoskarbowej (w wyniku złożenia nieprawdziwego oświadczenia, nieprawidłowej weryfikacji kontrahenta, stosowania obniżonych stawek lub zwolnień), jak i sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Zmiany częściowo odsunięte w czasie?

Ustawodawca zdał sobie sprawę, że zakres i charakter zmian w zakresie podatku u źródła może mocno ingerować w sytuację płatników tego podatku, dlatego „rzutem na taśmę” 31 grudnia 2018 r. opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów w przedmiocie ograniczenia i wyłączenia stosowania niektórych przepisów w zakresie podatku u źródła.

Najistotniejsza kwestia wynikająca z tego rozporządzenia to przesunięcie terminu wejścia w życie części zmian, m.in. dotyczących obowiązku poboru podatku od należności ponad kwotę 2 mln zł. Zmienione regulacje mają dotyczyć należności wypłacanych po 30 czerwca 2019 r. Jednocześnie na potrzeby ustalenia limitu 2 mln zł w zakresie płatności dokonywanych po 1 lipca 2019 r. należy uwzględniać płatności dokonywane już od 1 stycznia 2019 r. Co istotne, rozporządzenie nie przesuwa do 1 lipca 2019 r. pozostałych zagadnień, tj. zasad należytej staranności czy stosowania definicji beneficial owner.

Jak się przygotować?

Biorąc pod uwagę zakres i charakter zmian oraz ich potencjalne skutki ekonomiczne (w tym szczególnie w zakresie cashflow), zalecamy zawczasu przygotować się do „nowej podatkowej rzeczywistości”, przede wszystkim poprzez:

  • audyt umów zawartych z zagranicznymi kontrahentami, rodzaju wypłacanych należności (celem weryfikacji, jakie mogą być skutki w świetle aktualnego brzmienia kontraktów) i rozważenie renegocjowania treści zawartych umów
  • opracowanie i wdrożenie procedur dotyczących należytej staranności
  • rozważenie zasadności wystąpienia z wnioskiem o wydanie opinii przez organ podatkowy (czas oczekiwania na opinię – 6 miesięcy)
  • rozważenie możliwości złożenia stosownych oświadczeń wraz z oceną związanych z tym ryzyk.

Zmiany na plus

Patrząc bardziej optymistycznie, nie sposób nie wspomnieć o zmianach stanowiących ukłon w stronę podatników.

Wśród nich na uwagę zasługują przede wszystkim:

  • 9% stawka podatku CIT od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych - dla tych podatników, których przychody w bieżącym roku podatkowym nie przekroczą 1,2 mln euro (aczkolwiek możliwość obwarowana kilkoma dodatkowymi obostrzeniami dotyczącymi sposobu ukonstytuowania podatnika CIT).
  • Nowe możliwości rozliczania straty podatkowej. Pierwszy sposób – jak dotychczas – rozliczenie straty przez pięć lat bez przekroczenia 50% kwoty straty w jednym roku. Drugi sposób natomiast pozwala odliczyć wartość poniesionej straty (o kwotę nieprzekraczającą 5 mln zł) w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych. Jeśli strata przekroczyła 5 mln zł, może być w zakresie kwoty 5 mln zł odliczona jednorazowo w jednym roku, zaś nierozliczona nadwyżka podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu (z zastrzeżeniem, że kwota rozliczenia nadwyżki w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty).
  • Zbywanie nieruchomości nabytych w spadku. W świetle nowych regulacji, pięcioletni okres, po upływie którego nieruchomość może być zbyta bez PIT, będzie liczony od daty jej nabycia lub wybudowania przez spadkodawcę (obecnie 5-letni termin liczony jest od końca roku, w którym miało miejsce nabycie przez spadkobiercę).
  • Wydłużenie z 2 do 3 lat okresu, w jakim można skorzystać z tzw. „ulgi mieszkaniowej” po sprzedaży nieruchomości.

IP BOX

Więcej uwagi poświęcimy nowemu rozwiązaniu pozwalającemu na preferencyjne opodatkowanie stawką 5% dochodów uzyskiwanych z praw własności intelektualnej, tzw. uldze IP BOX.

Do skorzystania z niej konieczne jest prowadzenie działalności badawczo-rozwojowej bezpośrednio związanej z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem prawa własności intelektualnej. Wprowadzana ulga ma zachęcić do większej innowacyjności i zwiększyć zainteresowanie ulgą B+R. Co istotne, ulga IP BOX (dotycząca opodatkowania określonego dochodu) nie zamyka podatnikom drogi do jednoczesnego korzystania z ulgi B+R (odnoszącej się do rozliczania kosztów uzyskania przychodów).

W świetle nowego rozwiązania, podatek od osiągniętego przez podatnika kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5%.

Jednocześnie kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:

  1. patent
  2. prawo ochronne na wzór użytkowy
  3. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego
  4. prawo z rejestracji topografii układu scalonego
  5. dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin
  6. prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu
  7. wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin
  8. autorskie prawo do programu komputerowego

– podlegające ochronie prawnej, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
 

Opodatkowanie preferencyjne ma dotyczyć dochodów uzyskiwanych przez podatnika z tytułu praw własności intelektualnej (podlegających ochronie prawnej), których podatnik jest właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem lub posiada prawa do korzystania z takich praw w ramach umowy licencyjnej.

Z kolei przez dochód kwalifikowany należy rozumieć:

  •   dochód osiągnięty z tytułu należności lub opłat licencyjnych,
  •   innych należności związanych z wykorzystywaniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
  •   dochód ze sprzedaży takiego prawa lub 
  •   dochód z tego aktywa uwzględniony w cenie sprzedaży lub usługi, określany na zasadzie ceny rynkowej.

Do wyliczenia wysokości kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej posłuży wzór obliczeniowy wprowadzony przez ustawodawcę.

Mając powyższe na uwadze, pod Państwa rozwagę poddajemy możliwość przeprowadzenia weryfikacji (bądź rozpoznania, jeżeli temat B+R nie był u Państwa dotychczas poruszany) prowadzonych prac pod kątem ich kwalifikacji do B+R, jak również tego, czy prowadzą do powstania lub ulepszenia kwalifikowanych praw własności intelektualnej.

 

Autor: Michał Krysik, doradca podatkowy, wspólnik w ALLIN TAX Sp. z o.o.

all.png (8 KB)

Partner współpracujący z kancelarią LSW